Mały leksykon techniki oświetlenia: proste wyjaśnienia najważniejszych pojęć
Co oznacza dioda LED? Czym jest kandela? Odpowiedzi na techniczne terminy dotyczące oświetlenia zostały pokrótce wyjaśnione w tym małym leksykonie.
Odpowiednie oświetlenie jest kluczowym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo, wydajność i efektywność energetyczną w przedsiębiorstwach. Niezależnie od tego, czy chodzi o magazyn, zakład produkcyjny czy stanowisko biurowe – nowoczesne rozwiązania oświetleniowe muszą spełniać liczne wymagania. Pojęcia takie jak lumen, luks, kandela czy temperatura barwowa nie zawsze są jednak oczywiste. Niniejszy leksykon techniki oświetlenia zawiera zwięzły przegląd najważniejszych terminów specjalistycznych z dziedziny techniki oświetleniowej i pomaga w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących wyboru lamp i systemów oświetleniowych. Ponadto wyjaśniamy tutaj, jakie korzyści oferują nowoczesne technologie LED oraz na czym polega profesjonalne oświetlenie w przemyśle, logistyce i handlu elektronicznym.
Czym jest dioda LED?
Skrót LED oznacza „Light Emitting Diode“ (dioda emitująca światło lub po prostu dioda świecąca) i odnosi się do nowoczesnej technologii półprzewodnikowej służącej do wytwarzania światła. Diody LED zastąpiły w wielu dziedzinach tradycyjne źródła światła, takie jak żarówki czy świetlówki.
Zalety nowoczesnej technologii LED:
- Wysoka efektywność energetyczna
- Długa żywotność sięgająca do 100 000 godzin pracy
- Niskie koszty utrzymania
- Natychmiastowa pełna moc strumienia świetlnego
- Niewielkie wydzielanie ciepła
- Zrównoważona eksploatacja dzięki zmniejszonemu zużyciu energii
Diody LED pozwalają na znaczne oszczędności kosztów energii, zwłaszcza w magazynach, centrach wysyłkowych i halach produkcyjnych, przyczyniając się jednocześnie do poprawy warunków pracy.
Diody LED COB i LED SMD: różnice
W żarówkach LED i lampach stosuje się głównie diody LED SMD (Surface Mounted Device) oraz LED COB (Chip on Board). W przypadku diod LED SMD diody są montowane jako pojedyncze elementy na płytce drukowanej. W przypadku diod LED COB kilka chipów LED jest mocowanych bezpośrednio na płytce drukowanej.
Diody LED COB
Skrót COB oznacza „Chip on Board“. W tej technologii układ półprzewodnikowy jest montowany bezpośrednio na płytce drukowanej. Technologia ta jest często stosowana w celu uzyskania lepszego odprowadzania ciepła i wysokiej wydajności świetlnej. Dzięki temu diody LED COB mogą osiągać wyższą skuteczność niż diody LED SMD.
Diody LED SMD
Skrót SMD oznacza „Surface Mounted Device“ („element do montażu powierzchniowego“). Elementy te są lutowane bezpośrednio na powierzchni płytki drukowanej. W przeciwieństwie do tradycyjnych elementów montaż odbywa się bez wykonywania otworów w płytce drukowanej. Diody LED SMD należą do najczęściej stosowanych elementów LED w źródłach światła i lampach.
Kiedy warto zastosować daną technologię?
Diody LED COB nadają się zwłaszcza do zastosowań wymagających dużej mocy strumienia świetlnego i równomiernego oświetlenia. Z kolei diody LED SMD zapewniają większą elastyczność w zakresie dystrybucji światła i projektowania.
Leksykon techniki oświetlenia
Natężenie oświetlenia
Natężenie oświetlenia określa ilość strumienia świetlnego, jaki pada na określoną powierzchnię. Mierzy się je w luksach (lx). Natężenie oświetlenia jest ilorazem strumienia świetlnego i powierzchni. Jeśli np. strumień świetlny o wartości 1000 lumenów pada równomiernie na powierzchnię 5 m2, daje to natężenie oświetlenia wynoszące 200 luksów.
Olśnienie (UGR)
Wskaźnik służący do oceny psychologicznego olśnienia powodowanego przez systemy oświetlenia we wnętrzach. Niższa wartość oznacza mniejsze olśnienie (skala wynosi zwykle 10 – 30).
Kandela
Kandela (cd) to jednostka natężenia światła. Określa ona, z jaką intensywnością światło jest emitowane w określonym kierunku. Podanie wartości w kandelach odgrywa ważną rolę zwłaszcza w przypadku reflektorów, świateł sygnalizacyjnych lub punktowych źródeł światła.
Filtr dyfuzyjny
Filtr dyfuzyjny rozprasza światło emitowane ze źródła światła i ogranicza olśnienie. Filtry dyfuzyjne są często stosowane w lampach do oświetlenia stanowiska pracy, panelach LED i oświetleniu biurowym, ponieważ zapewniają przyjemniejsze światło i równomierne oświetlenie. Dzięki temu oczy są mniej zmęczone, a komfort widzenia lepszy.
Temperatura barwowa (kelwiny)
Temperatura barwowa określa barwę światła emitowanego przez źródło światła. Jest ona podawana w kelwinach. W magazynach, halach produkcyjnych i w logistyce często stosuje się światło o barwie od neutralnej bieli do światła białego dziennego, ponieważ sprzyja ono koncentracji i poprawia widoczność szczegółów.
Ciepła biel < 2700 K
Neutralna biel 2700 – 6500 K
Światło białe dzienne/światło białe zimne > 6500 K
Oddawanie barw (Ra/CRI)
Wartość wskazująca na jakość rozpoznawania barw w sztucznym świetle. Wyższe wartości umożliwiają niezawodne rozpoznawanie barw, kontrastów i powierzchni.
> 90 = bardzo dobra wartość
> 80 = dobra wartość
< 80 = wartość poniżej dobrej
Brak migotania
Cecha jakościowa zapewniająca jednolite światło bez widocznych wahań jasności. Pozbawione migotania światło zwiększa komfort widzenia i pozwala uniknąć zakłóceń podczas ruchu.
Wydajność świetlna
Im większa wydajność świetlna lampy, tym bardziej ekonomiczne jest oświetlenie. Wydajność świetlną oblicza się na podstawie emitowanego strumienia świetlnego oraz pobranej mocy elektrycznej.
Przykład
Żarówka 10 – 15 lm/W
Świetlówka 60 – 100 lm/W
Nowoczesne diody LED 120 – 200 lm/W
Natężenie światła
Natężenie światła określa, jak silnie światło jest emitowane w określonym kierunku. Podczas gdy lumen opisuje całkowitą ilość światła, natężenie światła odnosi się do rozkładu światła w określonym kącie przestrzennym. Jednostką natężenia światła jest kandela (cd).
> 10 000 cd: bardzo intensywne, silnie skupione (np. reflektory)
1000 – 10 000 cd: bardzo jasne, wyraźnie ukierunkowane (np. reflektory punktowe do podkreślania akcentów)
100 – 1000 cd: odpowiednie do codziennego użytku (np. oświetlenie sufitowe, oświetlenie stanowiska pracy)
10 – 100 cd: słabe, rozproszone (np. oświetlenie dekoracyjne i orientacyjne)
Lumen
Lumen (lm) to jednostka strumienia świetlnego. Strumień świetlny określa całkowitą ilość światła widzialnego emitowanego przez źródło światła. Przy zakupie profesjonalnego oświetlenia wartość w lumenach jest często bardziej miarodajna niż moc wyrażona w watach.
Przykład
- Mała lampa biurowa: 400 – 800 lm
- Oprawa LED do hal: 10 000 – 30 000 lm
- Wysokowydajny reflektor: ponad 50 000 lm
Luks
Luks (lx) określa natężenie oświetlenia na danej powierzchni. Jeden luks odpowiada jednemu lumenowi na metr kwadratowy. Lumen (lm) określa całkowitą ilość światła emitowanego przez źródło światła, natomiast luks (lx) wskazuje, ile światła dociera na określoną powierzchnię. Dlatego przy projektowaniu oświetlenia w przedsiębiorstwie decydujące znaczenie ma zazwyczaj wartość w luksach.
Klasy ochronności/stopień ochrony (IP)
Ochrona przed pyłem i wilgocią. Pierwsza cyfra (0 – 6) oznacza ochronę przed stałymi ciałami obcymi, druga (0 – 9) oznacza ochronę przed wodą. Im wyższa cyfra, tym lepsza ochrona.
Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą wydajnych lamp LED przeznaczonych do profesjonalnych środowisk pracy.
Technika oświetlenia w magazynie, logistyce i na produkcji
Współczesne oświetlenie pełni dziś znacznie więcej funkcji niż tylko oświetlanie.
Przyczynia się do:
- Większego bezpieczeństwa pracy
- Zwiększonej wydajności
- Niższych kosztów energii
- Realizacji celów zrównoważonego rozwoju
- Ergonomicznych warunków pracy
Zwłaszcza oświetlenie przemysłowe oparte na diodach LED daje przedsiębiorstwom możliwość długoterminowego obniżenia kosztów eksploatacji, a jednocześnie poprawy jakości stanowisk pracy.
Zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą, by znaleźć odpowiednie oświetlenie przemysłowe do magazynów, hal produkcyjnych i obszarów wysyłkowych.
Zachęcamy do kontaktu!
Nowa hala. Modułowe biura halowe. Inteligentne elementy dzielące przestrzeń. A może rozwiązania na wymiar do magazynu? Montaż, planowanie, instalacja. Fabryka w fabryce. Stół jako dzieło sztuki na nożycowym wózku podnośnym. Albo „uśmiechnięte“ pomieszczenia. Niezależnie od zadania… nasi specjaliści od projektowania zrealizują Państwa pomysł.
Krzysztof Siara, Menadżer ds. Projektów
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jaka jest różnica między lumenem a luksem?
Lumen określa całkowitą ilość światła emitowanego przez źródło światła. Luks wskazuje, ile światła faktycznie dociera na określoną powierzchnię. Wartość w luksach ma szczególne znaczenie przy projektowaniu stanowisk pracy.
Jaka temperatura barwowa jest odpowiednia dla stanowisk pracy?
W przypadku większości stanowisk pracy zaleca się stosowanie światła o barwie neutralnej białej, o temperaturze od 4000 do 5000 kelwinów. Sprzyja ono koncentracji i naturalnemu postrzeganiu kolorów.
Co oznacza słowo „kandela“?
Kandela to jednostka natężenia światła. Określa ona intensywność światła w określonym kierunku i jest często stosowana w przypadku reflektorów lub lamp sygnalizacyjnych.
Kiedy należy stosować diody LED COB?
Diody LED COB nadają się zwłaszcza do zastosowań wymagających dużej mocy świetlnej i równomiernego oświetlenia, na przykład w halach, obszarach produkcyjnych lub w przypadku reflektorów o dużej mocy.
Jaką klasę ochronności muszą mieć lampy przemysłowe?
Odpowiednia klasa ochronności zależy od konkretnego środowiska. W obszarach przemysłowych często stosuje się klasę ochronności I lub II, aby spełnić wymagane normy bezpieczeństwa.
To również może Państwa zainteresować
Jak znaleźć odpowiednie oświetlenie? Dzięki poradnikowi „Podstawowe wiadomości na temat oświetlenia stanowiska pracy“ wszystko stanie się jasne.